نویسنده میترا مشعوف وکیل پایه یک دادگستری
در سالهای اخیر، جوینت ونچر بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای همکاری تجاری و سرمایهگذاری مشترک، همواره مورد توجه فعالان اقتصادی قرار گرفته است. مهمترین شاخصه این قرارداد مشارکت افراد در سود و ضرر به میزان آورده شان است.این مدل همکاری میتواند در هر حوزه جغرافیایی ایجاد شود، بنابراین رعایت قوانین و مقررات محلی از ارکان اساسی تشکیل و تداوم آن محسوب میشود.
قوانین ایران در خصوص قرارداد جوینت ونچر
در نظام حقوقی ایران، قرارداد جوینت ونچر بهطور مستقل و مشخص در قوانین تعریف نشده است. با این حال، قانونگذار در قالب ماده ۱۰۷ قانون برنامه پنجم توسعه با شناسایی نهادی تحت عنوان «گروه اقتصادی با منافع مشترک» تلاش کرد خلأ قانونی موجود را برطرف کند. در نگاه نخست، به نظر میرسد این ماده صرفاً چارچوبهای محدودکنندهتری با هدف حمایت از حقوق اشخاص ثالث ایجاد کرده و ماهیت حقوقی جدیدی به وجود نیاورده است؛ اما با بررسی دقیقتر میتوان دریافت که قانونگذار با تعیین شرایط ویژه، در واقع نهاد مستقلی را با ویژگیهای خاص به رسمیت شناخته است.
مذاکره قراردادی؛ جوینت ونچر
جوینت ونچر بیش از آنکه صرفاً یک قرارداد موضوعی باشد، یک مدل و تکنیک حقوقی برای تقسیم هزینهها، مدیریت ریسک و تجمیع منابع در پروژههای مشترک محسوب میشود.یکی از مهمترین مباحث در تنظیم قرارداد جوینت ونچر، تعیین حدود مسئولیت شرکا در برابر یکدیگر و نیز اشخاص ثالث است. این موضوع حتی در مرحله مذاکرات اولیه نیز باید مورد توجه قرار گیرد، چراکه آثار حقوقی و مالی قابلتوجهی برای طرفین به همراه دارد. معمولاً در قراردادهای جوینت ونچر، بندی مستقل به تعیین میزان و نحوه مسئولیت شرکا اختصاص داده میشود؛ اما در مواردی که قرارداد در این خصوص ساکت باشد، تعیین حدود مسئولیت بر اساس قانون حاکم بر قرارداد انجام خواهد شد.
در قرارداد جوینت ونچر چه چیزی نوشته می شود؟
ساختار حقوقی جوینت ونچر بسته به اهداف طرفین، میزان سرمایهگذاری، نحوه مدیریت و تقسیم سود و زیان تعیین میشود. با وجود تنوع در قالبهای اجرایی، این نهاد ماهیت قراردادی دارد و عناصر اصلی آن عبارتاند از:
• تعیین دقیق آورده هر شریک
• مدیریت مشترک یا توافقشده
• مشارکت در سود و زیان
• تعیین حدود مسئولیت طرفین
در مرحله خاتمه یا خروج از مشارکت نیز علاوه بر رعایت شرایط قراردادی و قالب حقوقی انتخابشده، اصولی مانند حسن نیت، امانتداری، حفظ محرمانگی اطلاعات و عدم رقابت باید مورد توجه قرار گیرد. در واقع، اصل حسن نیت بهویژه در موارد مرتبط با منافع مشترک، از بنیادیترین اصول حاکم بر جوینت ونچر به شمار میرود.
قانون حاکم بر جوینت ونچر در ایران
در صورتی که قانون حاکم، قانون ایران باشد، با استناد به ماده ۴۰۳ قانون تجارت و اصل نسبی بودن مسئولیت، میتوان نتیجه گرفت که مسئولیت شرکا در جوینت ونچر ماهیتی نسبی دارد؛ بدین معنا که هر شریک صرفاً در حدود تعهدات و سهم خود مسئول خواهد بود، مگر آنکه برخلاف آن توافق شده باشد.
نمونه مقالات جوینت ونچر
نگارش قرارداد تخصصی جوینت ونچر
در صورت تمایل جهت نگارش و تنظیم قرارداد تخصصی جوینت ونچر توسط میترا مشعوف وکیل دادگستری با شماره 09121802468 تماس حاصل کنید.
